ON AIR

ຟັງວິທະຍຸ FM103.7Mhz ອອນລາຍ
Listen to Radio FM103.7Mhz Online

ບົດບາດ ຂອງ ສປ ຈີນ ໃນອົງການຮ່ວມມືຊຽງໄຮ້ (SCO)

ບົດບາດ ຂອງ ສປ ຈີນ ໃນອົງການຮ່ວມມືຊຽງໄຮ້ (SCO)

ໂດຍ: ນ. ພິມມະສອນ ອິນແສງ, ໂຄງການຄົ້ນຄວ້າຮ່ວມ ລາວ-ຈີນ

ສະຖາບັນການຕ່າງປະເທດ, ກະຊວງການຕ່າງປະເທດ

 

ສປ ຈີນ ໄດ້ກ້າວເຂົ້າສູ່ໄລຍະໃໝ່ແຫ່ງການພັດທະນາ ໂດຍຢຶດຖື ແລະ ພັດທະນາສັງຄົມນິຍົມແບບມີສີສັນຂອງຈີນ, ເປີດກວ້າງການຮ່ວມມືກັບສາກົນ ຊຶ່ງໄດ້ກາຍເປັນນະໂຍບາຍການຕ່າງປະເທດຫຼັກຂອງຈີນໃນການພົວພັນຮ່ວມມືກັບສາກົນ ໂດຍສະເພາະພາຍຫຼັງການເປີດປະເທດທາງດ້ານເສດຖະກິດ ໃນປີ 1986.   ພາຍຫຼັງການກ້າວເຂົ້າສູ່ສັດຕະວັດທີ 21 ນະໂຍບາຍການຕ່າງປະເທດຂອງ ສປ ຈີນ ໄດ້ມີການປ່ຽນແປງ, ໂດຍອີງໃສ່ສະພາບການສາກົນທີ່ມີການປ່ຽນແປງທິດທາງໄປສູ່ການເມືອງແບບຫຼາຍຂົ້ວ ແລະ ການຂະຫຍາຍຕົວຂອງລະບອບປະຊາທິປະໄຕ, ສປ ຈີນ ໄດ້ວາງເປົ້າໝາຍແນວທາງການຕ່າງປະເທດອອກຢ່າງຈະແຈ້ງ ໂດຍເນັ້ນໜັກການໄດ້ຮັບການຍອມຮັບຈາກປະຊາຄົມໂລກ, ຂະຫຍາຍການຮ່ວມມື ຫຼີກເວັ້ນການຖືກໂດດດ່ຽວ, ຕັ້ງໜ້າປະຕິບັດຕາມແນວທາງການສ້າງການຮ່ວມມືທາງດ້ານເສດຖະກິດ ແລະ ສ້າງທິດສະດີນະໂຍບາຍການຕ່າງປະເທດທີ່ເອີ້ນວ່າ “ສ້າງສັນຕິພາບໃນໂລກ” ໂດຍມີແນວທາງໃນການປົກປັກຮັກສາ ແລະ ເສີມສ້າງສັນຕິພາບໃນພາກພື້ນ ແລະ ໃນໂລກ.

ສປ ຈີນ ໄດ້ກາຍເປັນກໍາລັງແຮງໃຫ້ແກ່ການພັດທະນາພາຍໃນພາກພື້ນ ໂດຍອາໄສຄວາມໄດ້ປຽບທາງດ້ານປະຊາກອນ, ໃນຕົ້ນປີ 2017 ນັກທ່ອງທ່ຽວຈາກຈີນ ໄດ້ສ້າງລາຍຮັບອັນມະຫາສານໃຫ້ແກ່ບັນດາປະເທດອ້ອມຂ້າງໂດຍສະເພາະແມ່ນບັນດາປະເທດ ອາຊຽນ ທີ່ມີຍອດລາຍຮັບເພີ່ມຂຶ້ນຈາກນັກທ່ອງທ່ຽວຊາວຈີນ. ໃນປີ 2016, ປະຊາຊົນຈີນໄດ້ໃຊ້ຈ່າຍໃນການທ່ອງທ່ຽວນອກປະເທດເຖິງ 109.8 ຕື້ໂດລາສະຫະລັດ; ດ້ານເສດຖະກິດ ສປ ຈີນເປັນຕະຫຼາດທີ່ໃຫຍ່ທີ່ສຸດໃນໂລກ ໂດຍໃນໄລຍະ 5 ປີມານີ້ ຈີນ ມີຄວາມຕ້ອງການສິນຄ້ານໍາເຂົ້າມູນຄ່າກວ່າ 10.000 ຕື້ໂດລາສະຫະລັດ. ສປ ຈີນ ໄດ້ໃຫ້ຄວາມສໍາຄັນອັນເປັນບູລິມະສິດໃນການດໍາເນີນວຽກງານການຕ່າງປະເທດກັບປະເທດອ້ອມຂ້າງ ດັ່ງສຸພາສິດຂອງຈີນໄດ້ກ່າວໄວ້ວ່າ: “ພີ່ນ້ອງທາງໄກ ບໍ່ທໍ່ກັບເພື່ອນບ້ານທີ່ຢູ່ໃກ້” ຕໍ່ນະໂຍບາຍດັ່ງກ່າວ ສປ ຈີນ ໄດ້ສ້າງຂໍ້ລິເລີ່ມການຮ່ວມມືໃນຮູບແບບຕ່າງໆເຊັ່ນ: ຂໍ້ລິເລີ່ມ “ໜຶ່ງແລວໜຶ່ງເສັ້ນທາງ” (BRI), ການຮ່ວມມືຂອບແມ່ນໍ້າຂອງ-ແມ່ນໍ້າລ້ານຊ້າງ (LMC), ບັນດາປະເທດຕະຫຼາດເສດຖະກິດໃໝ່ (BRICS), ການຮ່ວມມືໂບອາວ (BOAO) ແລະ ອື່ນໆ.​ ນອກຈາກນີ້, ຍັງມີການຮ່ວມມືລະຫວ່າງ ສປ ຈີນ ກັບ ອາຊີກາງ ຫຼື ເອີ້ນວ່າ “ເຂດເຊື່ອມຈອດທາງລະຫວ່າງອາຊີ ແລະ ເອີຣົບ (Eurasian)” ເຊິ່ງເປັນເສັ້ນທາງດັ່ງເດີມຂອງເສັ້ນທາງສາຍໄໝທີ່ເຊື່ອມຈອດທາງດ້ານການຄ້າລະຫວ່າງສອງທະວີບ ແລະ ການຮ່ວມມືໜຶ່ງທີ່ສໍາຄັນລະຫວ່າງສອງພາກພື້ນນີ້ແມ່ນການຮ່ວມມື ຊຽງໄຮ້ ເຊິ່ງເປັນກົນໄກທີ່ສໍາຄັນໃນການເສີມຂະຫຍາຍການພົວພັນດ້ານຕ່າງໆຢ່າງຕັ້ງໜ້າ.

ອົງການຮ່ວມມື ຊຽງໄຮ້ ຫຼື Shanghai Cooperation Organization (SCO) ເປັນອົງການການຮ່ວມມືທາງດ້ານການເມືອງ, ເສດຖະກິດ ແລະ ຄວາມໝັ້ນຄົງ ລະຫວ່າງທະວີບອາຊີ ແລະ ອາຊີກາງ (Eurasian). ຊຶ່ງໄດ້ຮັບການ ສ້າງຕັ້ງຂຶ້ນໃນວັນທີ 15 ມິຖຸນາ 2001 ທີ່ ຊຽງໄຮ້, ສປ ຈີນ ໂດຍການເຂົ້າຮ່ວມຂອງຜູ້ນໍາ 6 ປະເທດ ຄື:   ສປ ຈີນ, ກາຊັກສະຖານ, ກຽກກິດສະຖານ, ຣັດເຊຍ, ຕັດຈິກິດສະຖານ ແລະ ອຸດສະເບກິດສະຖານ ແລະ ໄດ້ມີການລົງນາມຮັບຮອງເອົາຖະແຫຼງການຮ່ວມມື ຊຽງໄຮ້, ຢູ່ໃນຖະແຫຼງການດັ່ງກ່າວ ຍັງໄດ້ລະບຸການເປີດກວ້າງສູ່ພາຍນອກ ໂດຍມີຈຸດປະສົງເພື່ອຍົກລະດັບການຮ່ວມມືໃຫ້ກວ້າງຂວາງອອກໄປ, ຈົນມາຮອດເດືອນກໍລະກົດ ປີ 2005 ໃນກອງປະຊຸມສຸດຍອດຢູ່ ນະຄອນຫຼວງ ອັດສະຕານາ ປະເທດ ກາຊັກສະຖານ  ແລະ ໄດ້ມີ 4 ປະເທດເຂົ້າຮ່ວມເປັນປະເທດສັງເກດການ ຄື: ອິນເດຍ, ອີ່ຣ່ານ, ມົງໂກລີ ແລະ ປາກິດສະຖານ ແລະ  ໃນເດືອນກໍລະກົດ ປີ 2015, ກອງປະຊຸມສຸດຍອດທີ່ຣັດເຊຍ ໄດ້ຍົກລະດັບປະເທດ ອິນເດຍ ແລະ ປາກິດສະຖານ ເຂົ້າເປັນສະມາຊິກ ແລະ ໄດ້ມີການຮັບຮອງຢ່າງເປັນທາງການໃນວັນທີ 9 ມິຖຸນາ 2017. ນັບແຕ່ປີ 2007,  SCO  ໄດ້ລິເລີ່ມໂຄງການຂະໜາດໃຫຍ່ 20 ກວ່າໂຄງການ ທາງດ້ານຄົມມະນາຄົມ, ພະລັງງານ, ສື່ສານຄົມມະນາຄົມ ແລະ ຈັດການປະຊຸມທີ່ກ່ຽວຂ້ອງກັບ ຄວາມໝັ້ນຄົງ, ປ້ອງກັນຊາດ, ການຮ່ວມມືຕ່າງປະເທດ, ເສດຖະກິດ, ວັດທະນະທໍາ, ການທະນາຄານ ແລະ ອື່ນໆຂອງປະເທດສະມາຊິກ. ນອກຈາກນັ້ນ,  ຍັງໄດ້ສ້າງຕັ້ງການເປັນຄູ່ຮ່ວມກັບບັນດາອົງການຈັດຕັ້ງສາກົນເຊັ່ນ: ອົງການສະຫະປະຊາຊາດ (UN) ໃນປີ 2004, ບັນດາລັດເອກະລາດໃນເຄືອຈັກກະພົບ (Commonwealth of Independent States) ໃນປີ 2005, ອາຊຽນ (ASEAN)ໃນປີ 2005, ອົງການສົນທິສັນຍາຄວາມໝັ້ນຄົງຮ່ວມ (Collective Security Treaty Organization ), ອົງການຮ່ວມມືດ້ານເສດຖະກິດໃນປີ 2007, ອົງການສະຫະປະຊາຊາດ ເພື່ອຕ້ານຢາເສບຕິດ ແລະ ອາຊະຍາກໍາ (UNODC) ໃນປີ 2011, ກອງປະຊຸມວ່າດ້ວຍການຊອກມາດຕະການສ້າງຄວາມໄວ້ວາງໃຈໃນອາຊີ (the Conference on Interaction and Confidence-Building Measures in Asia/CICA) ໃນປີ 2014, ຄະນະກຳມະການດ້ານເສດຖະກິດ ແລະ ສັງຄົມ ຂອງສະຫະປະຊາຊາດສໍາລັບ ອາຊີ ແລະ ປາຊີຟິກ (the United Nations Economic and Social Commission for Asia and the Pacific) ໃນປີ 2015.

ອົງການຮ່ວມມືຊຽງໄຮ້ ມີຈຸດປະສົງຫຼັກເພື່ອເພີ່ມທະວີຄວາມໄວ້ເນື້ອເຊື່ອໃຈເຊິ່ງກັນແລະກັນ ແລະ ມິດຕະພາບຖານບ້ານໄກ້ເຮືອນຄຽງ ລະຫວ່າງ ບັນດາປະເທດສະມາຊິກ, ປົກປັກຮັກສາ ແລະ ຮັບປະກັນໃຫ້ພາກພື້ນມີສັນຕິພາບ, ຄວາມປອດໄພ ແລະ ສະຖຽນລະພາບ, ຊຸກຍູ້ສ້າງກົດລະບຽບໃໝ່ດ້ານເສດຖະກິດທີ່ມີປະຊາທິປະໄຕ, ຍຸຕິທໍາ ແລະ ສົມເຫດສົມຜົນ. SCO ຈັດກອງປະຊຸມສຸດຍອດລະດັບປະມຸກລັດໃນທຸກໆປີ ໂດຍມີການໝູນວຽນກັນເປັນເຈົ້າພາບ ລະຫວ່າງ ປະເທດສະມາຊິກ, ກອງປະຊຸມສຸດຍອດຄັ້ງທໍາອິດໄດ້ຈັດຂຶ້ນໃນວັນທີ 14 ມິຖຸນາ 2001 ທີ່ນະຄອນຊຽງໄຮ້ ແລະ ໄດ້ໝູນວຽນຈັດຢູ່ແຕ່ລະປະເທດສະມາຊິກ ຈົນຮອດຄັ້ງລ້າສຸດ 2017 ແມ່ນໄດ້ຈັດຂຶ້ນຢູ່ເມືອງ ຊິງຕາວ ແຂວງຊານຕົງ, ສປ ຈີນ. ໃນປີ 2018 ນີ້ ເປັນປີຄົບຮອບ 17 ປີ ນັບຕັ້ງແຕ່ໄດ້ມີການສ້າງຕັ້ງເປັນຕົ້ນມາ, SCO ໄດ້ກ້າວຜ່ານສີ່ໄລຍະແຫ່ງການພັດທະນາ ໂດຍແບ່ງເປັນແຕ່ລະໄລຍະດັ່ງນີ້:

  • ໄລຍະທີ 1 (1996-2001): ເປັນໄລຍະແຫ່ງການແຕກໜໍ່ຈໍ່ແໜງ, ພາຍຫຼັງການລົ່ມສະຫຼາຍຂອງອະດີດສະຫະພາບໂຊວຽດ, ສປ ຈີນ ແລະ ປະເທດອະດີດສະຫະພາບໂຊວຽດ ໄດ້ຊອກຫາກາລະໂອກາດໃໝ່ໃນການຮ່ວມມື, ສ້າງຄວາມເຫັນອົກເຫັນໃຈ ເຊິ່ງກັນ ແລະ ກັນ, ເລີ່ມຕົ້ນການເຈລະຈາເພື່ອແກ້ໄຂບັນຫາທີ່ຫຼົງເຫຼືອຫຼັງສົງຄາມ.
  • ໄລຍະທີ 2 (2001-2004): ເປັນໄລຍະແຫ່ງການເລີ່ມຕົ້ນການສ້າງສາ, ໂດຍໃນໄລຍະນີ້ຈຸດໜັກແມ່ນເນັ້ນໃສ່ການປົວແປງພາຍໃນເຮັດໃຫ້ການຮ່ວມມືເປັນໄປຢ່າງມີລະບົບ. ໃນນັ້ນ, ໄດ້ປະກາດການສ້າງຕັ້ງ ໂດຍໃນວັນທີ 14-15 ມິຖຸນາ 2001 ໄດ້ມີການລົງນາມສ້າງຕັັ້ງ “ອົງການຮ່ວມມືຊຽງໄຮ້” ຢ່າງເປັນທາງການໃນກອງປະຊຸມສຸຍອດຄັ້ງທໍາອິດ ທີ່ນະຄອນຊຽງໄຮ້ ສປ ຈີນ ແລະ ໄດ້ມີການກຳນົດກົດລະບຽບຕ່າງໆ ພ້ອມນັ້ນ ກໍໄດ້ມີການຈັດຕັ້ງໂຄງຮ່າງການຈັດຕັ້ງຕ່າງໆ.
  • ໄລຍະທີ 3 (2004-2017): ເປັນໄລຍະແຫ່ງການເຕີບໃຫຍ່ຂະຫຍາຍຕົວ, ນອກຈາກຈະມີການກໍ່ສ້າງພາຍໃນແລ້ວ, SCO ໄດ້ເພີ່ມທະວີການຮ່ວມມືກັບພາຍນອກ ສະແດງອອກໃນການຂະຫຍາຍສະມາຊິກເພີ່ມຕື່ມຈາກ 6 ປະເທດ ເປັນ 8 ປະເທດ ແລະ ຮັບເອົາ 4 ປະເທດສັງເກດການ, 6 ປະເທດຄູ່ຮ່ວມເຈລະຈາ ແລະ ເພີ່ມການຮ່ວມມືກັບບັນດາອົງການຈັດຕັ້ງສາກົນ, ຖືໄດ້ວ່າເປັນອົງກອນການຮ່ວມມືທີ່ມີຄູ່ຮ່ວມທີ່ໃຫຍ່ທີ່ສຸດໃນຂົງເຂດອາຊີເອີຣົບ.
  • ໄລຍະທີ 4 (ເດືອນມິຖຸນາ 2017 – ປະຈຸບັນ): ແມ່ນໄລຍະປັບປຸງ ແລະ ພັດທະນາ. SCO ໄດ້ບັນລຸ ບັນດາເປົ້າໝາຍ ແລະ ຈຸດປະສົງທີ່ໄດ້ວາງໄວ້, ເຊິ່ງສະແດງອອກໃຫ້ເຫັນດັ່ງນີ້: ບົດບາດ ຂອງ SCO ຢູ່ໃນພາກພື້ນໄດ້ເພີ່ມຂຶ້ນ, ປະຊາກອນເພີ່ມຂຶ້ນຈາກ 25% ເປັນ 44%, GDP ເພີ່ມຂຶ້ນຈາກ 15% ເປັນ 25%, ແລະ ໄດ້ຂະຫຍາຍການຮ່ວມມື ໄປສູ່ຂົງເຂດຕ່າງໆ.

 

ອົງການຮ່ວມມືຊຽງໄຮ້ ເປັນອົງກອນທີ່ມີທັງກາລະໂອກາດອັນໃໝ່ແຫ່ງການຮ່ວມມື ລະຫວ່າງ ສປ ຈີນ ກັບບັນດາປະເທດຕ່າງໆ ບໍ່ພຽງແຕ່ເປັນໝາກຜົນແຫ່ງການດໍາເນີນການທູດແບບໃໝ່ ທີ່ເນັ້ນໃສ່ການເສີມສ້າງສັນຕິພາບຢູ່ໃນພາກພື້ນ ແລະ ໃນໂລກ, ໂດຍສະເພາະ ແມ່ນເປັນໜຶ່ງໃນຍຸດທະສາດ “ໜຶ່ງແລວໜຶ່ງເສັ້ນທາງ” ເປັນການເພີ່ມທະວີການຂະຫຍາຍຕົວທາງດ້ານເສດຖະກິດໃຫ້ແກ່ບັນດາປະເທດສະມາຊິກ, ເພື່ອເປັນການດຸ່ນດ່ຽງ ແລະ ຮັດແຄບຊ່ອງຫວ່າງທາງດ້ານເສດຖະກິດ ລະຫວ່າງ ຕາເວັນອອກ ແລະ ຕາເວັນຕົກ. ສະຫຼຸບລວມແລ້ວ, ອົງການຮ່ວມມື ຊຽງໄຮ້ ເປັນອົງກອນທີ່ມີທ່າແຮງໃນການຂະຫຍາຍຕົວທີ່ໃຫຍ່ສົມຄວນ, ເປັນການຮັດແໜ້ນການພົວພັນທາງດ້ານຕ່າງໆ ລະ ຫວ່າງ ທະວີບອາຊີ ແລະ ເອີຣົບ. ກອງປະຊຸມລ້າສຸດທີ່ໄດ້ຈັດຂຶ້ນຢູ່ ຊິງຕາວ ເປັນການທົບທວນຄືນການເຄື່ອນໄຫວຕະຫຼອດໄລຍະ 17 ປີ ຂອງອົງກອນທີ່ມີບົດບາດຕໍ່ການປ່ຽນແປງຂອງພາກພື້ນ ແລະ ຂອງໂລກ, ພ້ອມທັງເປັນເວທີໃຫ້ແກ່ບັນດາປະເທດໃນການເພີ່ມທະວີການພັດທະນາທາງດ້ານເສດຖະກິດ ກໍຄືດ້ານອື່ນໆ.