ON AIR

ຟັງວິທະຍຸ FM103.7Mhz ອອນລາຍ
Listen to Radio FM103.7Mhz Online

ລ້ຽງປາຂາຍ ສາມາດຫລຸດພົ້ນ ຈາກຄວາມທຸກຍາກ

ໂດຍ: ວັນໄຊ ຕະວິນຍານ

ນາງ ບົວພົນ ຄໍາດີ ເຕີບໃຫ່ຍຈາກຄອບຄົວຊາວນາ ມີຖິ່ນຖານບ້ານເກີດຢູ່ບ້ານນາໂສມໃຫ່ຍ (ຂື້ນກັບກຸ່ມບ້ານພັດທະນານາຊິ່ງ) ເມືອງພຽງ ແຂວງໄຊຍະບູລີ.ພໍແຕ່ຮູ້ຄວາມ ຊີວິດຕິດພັນກັບທົ່ງນາ.ຕື່ນເຊົ້າມາໄປໂຮງຮຽນ ກັບຈາກໂຮງຮຽນ ຊ່ວຍພໍ່-ແມ່ຫົດຜັກ ລ້ຽງເປັດ-ໄກ່ ຍາມເຮັດນາ ກໍ່ເຮັດນາ. ພາຍຫຼັງທີ່ລາວຮຽນຈົບມັດທະຍົມຕອນປາຍຢູ່ພາຍໃນເມືອງແລ້ວ.ໄດ້ຮັບທຶນໄປຮຽນວິຊາຄູຊັ້ນກາງ ຢູ່ທີ່ແຂວງຫລວງພະບາງ.ໃນປີ 1993 ໄດ້ຖືກສັບຊ້ອນໄປສອນຢູ່ໂຮງຮຽນປະຖົມສົບບູນ ບ້ານນາຕານ ເມືອງພຽງ ແຂວງໄຊຍະບູລີ. ປີ 1994 ນາງ ບົວພົນ ຄໍາດີ ໄດ້ສ້າງຄອບຄົວ.ໃນໄລຍະນັ້ນ ສະພາບຄອບຄົວມີຄວາມຫຍຸ້ງຍາກສັບສົນບໍ່ໜ້ອຍ.ເງີນເດືອນ ສອງຜົວເມຍບໍ່ພໍກັບຄ່າຄອງຊີບ,ບາງເທື່ອ 2 – 3 ເດືອນ ຈຶ່ງໄດ້ເງີນເດືອນເທື່ອນຶ່ງ. ສອງ-ສາມປີ ຕໍ່ມາ ນາງ ບົວພົນ ຄໍາດີ ໄດ້ສະມາຊິກຄອບຄົວເພີ້ມຂື້ນ ເປັນລູກຊາຍ 2 ຄົນ, ຍິ່ງເຮັດໃຫ້ຄອບຄົວມີລາຍຈ່າຍເພີ້ມຂື້ນຕື່ມອີກ.ພາຍຫຼັງທີ່ພັກ ແລະ ລັດຖະບານ ມີແນວທາງ ກໍ່ສ້າງຮາກຖານການເມືອງ ພັດທະນາຊົນນະບົດຮອບດ້ານ… ເມືອງພຽງ ແຂວງໄຊຍະບູລີ ໄດ້ສົ່ງພະນັກງານຮາກຖານລົງໄປເຜີຍແຜ່ ປຸກລະດົມປະຊາຊົນ ໃຫ້ທໍາການຜະລິດ ເປັນສິນຄ້າ,ຄອບຄົວ ນາງ ບົວພົນ ຄໍາດີ ກໍ່ໄດ້ຮັບການແນະນໍາ ຊ່ວຍເຫຼື່ອຈາກພະນັກງານຮາກຖານ ໃນການຂື້ນແຜນສ້າງເສດຖະກິດຄອບຄົວ ໃຫ້ມີລາຍຮັບດີຂື້ນ ເພື່ອແກ້ໄຂຄວາມທຸກຍາກຂອງປະຊາຊົນ.ອິງໃສ່ເງື່ອນໄຂຂອງຄອບຄົວທີ່ມີດີນພຽງພໍ ບວກກັບ ສາມີ ເປັນນັກວິຊາການດ້ານກະສິກໍາ.ນາງ ບົວພົນ ຄໍາດີ ຈຶ່ງ ຕົກລົງລ້ຽງປາ ເປັນລາຍຮັບເພີ້ມເຂົ້າສູ່ຄອບຄົວ.

ນາງ ບົວພົນ ຄໍາດີ ເລົ່າສູ່ຟັງວ່າ: ໃນປີ 1998 ໃຊ້ທຶນ 1 ລ້ານກວ່າກີບປັບປຸງໜອງປາເກົ່າຢູ່ນາ 1 ໜອງ ຊື້ປານ້ອຍ ໂດຍສະເພາະ ແມ່ນປານີນ,ປາໃນ,ປາປາກ,ປາອີນເດຍ ແລະ ປາກິນຫຍ້າມາປ່ອຍ 1.500 ໂຕ.ໄລຍະເວລາ 8  ເດືອນ ປີ 1ຈຶ່ງຂາຍໄດ້,ໃນປີທໍາອິດຂາຍປາໄດ້ທັງໜົດ ເກືອບ 4  ລ້ານກີບ. ປີ 1999 ເອົາເງີນຈໍານວນນີ້ ມາຂະຫຍາຍໜອງລ້ຽງປາອີກ 4 ໜອງ ຊື້ປາມາປ່ອຍ  5 ໜື່ນໂຕ.ຂາຍປາໄດ້ 6  ລ້ານກີບ.ປີ 2000 ນາງ ບົວພົນ ຄໍາດີ ເລີ້ມມີບົດຮຽນໃນການລ້ຽງປາຫຼາຍຂື້ນ ແລະ ໄດ້ຮັບການຝຶກອົບຮົມດ້ານການລ້ຽງປາ ຈາກພະນັກວິຊາການລ້ຽງສັດຂອງຫ້ອງການກະສິກໍາ-ປ່າໄມ້ ເມືອງພຽງ.ຈາກທີ່ເຄີຍປ່ອຍປາ 5 ໜື່ນໂຕ ມາເປັນ 1 ແສນໂຕ. ປີນີ້ລາວຂາຍປາໄດ້ເງີນ 10 ລ້ານກວ່າກີບ.ມາຮອດປີ 2003 ຍ້ອນບັນຫາສຸຂະພາບ,ບໍ່ມີແຮງງານຊ່ວຍເບິ່ງແຍງໜອງປາ ລູກກໍ່ຍັງນ້ອຍ.ນາງ ບົວພົນ ຄໍາດີ ຈຶ່ງຕັດສິນໃຈລາອອກຈາກການເປັນຄູ ມາລ້ຽງປາເປັນອາຊີບ. ພາຍຫຼັງອອກຈາກອາຊີບຄູແລ້ວ ລາວໄດ້ອົບຮົມການເພາະພັນປາ,ເພາະພັນລູກກົບ ເພື່ອຫລຸດຜ່ອນລາຍຈ່າຍຈາກການຊື້ລູກປາມາລ້ຽງ ແລະ ມີເປົ້າໜາຍ ຜະລິດລູກປາ ແລະ ລູກກົບຂາຍ.ນາງ ບົວພົນ ຄໍາດີ ຈຶ່ງລົງທຶນສ້າງອ່າງເພາະພັນລູກປາຈໍານວນ 4 ອ່າງ,ໂດຍ ເນັ້ນໃສ່ ເພາະພັນປາໃນ,ປານີນ,ປາດຸກ,ປາເກັດແລບ ແລະ ລູກກົບ.

ນາງ ບົວພົນ ຄໍາດີ ເລົ່າກ່ຽວກັບການເພາະພັນລູກປາ ແລະ ລູກກົບວ່າ:ການເພາະພັນລູກປາ ມີຂັ້ນຕອນທີ່ລະອຽດອອ່ນ ນັບແຕ່ການເລືອກພໍ່ແມ່ນພັນ,ການຮີດນໍ້າເຊື້ອ ການຟັກໄຂ່,ການຮັກສາອຸ່ນນະພູມ ແລະ ການເກືອອາຫານ.ສໍາລັບການເພາະພັນ ປາໃນ ກັບປາດຸກ ປະສົມພັນໄດ້ຕະຫລອດປີ,ປາເກັດແລບ ປະສົມພັນ ໃນເດືອນ ມີນາ ຫາ ເດືອນ ກັນຍາ,ເວລາຈໍາໜ່າຍ ປາໃນ ຕ້ອງມີອາຍຸ 30 ວັນ,ປານິນ 30 ວັນ, ປະສົມພັນກົບເລີ້ມແຕ່ເດືອນ ມີນາ ຫາ ເດືອນ ມີຖຸນາ ລູກກົບມີອາຍຸ  45 ວັນ ເອົາອອກຂາຍໄດ້.ສະເພາະ ປີ 2013 ຜ່ານມາ, ລາວສາມາດເພາະພັນລູກປາ ແລະ ລູກກົບຂາຍ ໄດ້ ປະມານ 20  ຊຸດ ແລ້ວແຕ່ລະດູການ. ຊຸດນຶ່ງໄດ້ລູກປາ ແລະ ລູກກົບ 2 ແສນກ່ວາໂຕ ບວກກັບ ການຈໍາໜ່າຍປາໃຫ່ຍຢູ່ໜອງ ລາວມີລາຍຮັບທັງໜົດ ປະມານ 40 ລ້ານກວ່າກີບ.ສ່ວນການຈໍາໜ່າຍ ຈະມີ ພໍ່ຄ້າ -ແມ່ຄ້າ ມາຊື້ເອົາກັບທີ ເພື່ອໄປຈໍາໜ່າຍຢູ່ຕະຫລາດພາຍໃນເມືອງ ແລະ ເອົາໄປຂາຍຕາມເມືອງຕ່າງໆພາຍໃນແຂວງ.

ທ້າວ ແຝງ ພົມມະກຸນ ວິຊາການລ້ຽງປາ ທີ່ຂື້ນກັບ ຫ້ອງການກະສິກໍາ-ປ່າໄມ້ເມືອງພຽງ ແຂວງໄຊຍະບູລີ ຜູ້ໃຫ້ຄໍາປຶກສາ ແນະນໍາການລ້ຽງປາ ຂອງ ນາງ ບົວພົນ ຄໍາດີ ກ່າວວ່າ: ນາງ ບົວພົນ ຄໍາດີ ເຖິງວ່າ ລາວຈົບອາຊີບຄູ ບໍ່ເຄີຍລ້ຽງປາມາກ່ອນ,ແຕ່ຍ້ອນມີ ຄວາມເອົາໃຈໃສ່ ຊອກຮູ້ຮໍ່າຮຽນ,ທັງມີຄວາມອົດທົນສູງ ແຕ່ ກໍ່ສາມາດ ກາຍເປັນຜູ້ລ້ຽງປາ – ເພາະພັນລູກປາ ແລະ ລູກກົບ ຂາຍ ດ້ວຍຜົນສໍາເລັດ ເຮັດໃຫ້ມີລາຍຮັບເຂົ້າຄອບຄົວເພີ້ມຂື້ນໃນແຕ່ລະປີ.

ທ່ານ ອອ່ນຄໍາ ແສງສຸລີນ ຮອງນາຍບ້ານ ບ້ານນາໂສມໃຫ່ຍ ເມືອງພຽງ ແຂວງໄຊຍະບູລີກ່າວວ່າ: ນາງ ບົວພົນ ຄໍາດີ ລາວມີຄວາມສະດຸງໄວ້ ພາຍທີ່ພະນັກງານກໍ່ສ້າງຮາກຖານການເມືອງ ມາເຜີຍແຜ່ແນວທາງນະໂຍບາຍຂອງພັກ ໃນການພັດທະນາຊົນນະບົດຮອບດ້ານ ການສ້າງເສດຖະກິດ ໂດຍເລີ້ມຈາກຄອບຄົວ.ບໍ່ພໍເທົ່າໃດເດືອນ ລາວກໍ່ຕັດສິນໃຈ,ກ້າຄິດ ກ້າເຮັດ,ກ້າລົງທຶນ  ບວກກັບຄວາມດຸໜັ່ນ ຂະຫຍັນພຽງຂອງລາວ. ບໍ່ພໍເທົ່າໃດປີ ກໍ່ເຮັດໃຫ້ ການສ້າງເສດຖະກິດຄອບຄົວ ດ້ວຍການລ້ຽງປາ ແລະ ເພາະພັນປາ ຂະຫຍາຍຕົວເປັນກ້າວໆ.ອີກອັນນຶ່ງ ທີ່ພົ້ນເດັ່ນ ນາງ ບົວພົນ ຄໍາດີ ເປັນຄົນມີຈິດໃຈກວ້າງຂວາງ ມັກຊ່ວຍເຫຼື່ອຄົນອື່ນ.ຄວາມຮູ້ ທີ່ລາວຮຽນມາ ລາວ ໄດ້ຖອດຖອນໃຫ້ຜູ້ທີ່ສົນໃຈໂດຍບໍ່ຄິດຄ່າຕອບແທນ.ເວລາບ້ານເຮັດບຸນສິນ ກິນທານ ຕ້ອງການທຶນ ສ້າງທາງ,ໂຮງຮຽນ,ລ້າງສຸກສາລາ ລາວໄດ້ປະກອບສ່ວນທຸກໆຄັ້ງ. ຍ້ອນແນວນັ້ນ ທາງເມືອງ ຈຶ່ງຄັດເລືອກ ໃຫ້ ນາງ ບົວພົນ ຄໍາດີ ເປັນຄອບຄົວແບບຢ່າງ ໃນການລ້ຽງປາ ເພາະພັນລູກປາ -ລູກກົບຂອງເມືອງພຽງ ແຂວງ ໄຊຍະບູລີ.

ຜ່ານການລ້ຽງປາ ມາເປັນເວລາ 10 ກວ່າປີ ເຮັດໃຫ້ຊີວິດຂອງ ນາງ ບົວພົນ ຄໍາດີ ປ່ຽນໄປຢ່າງຈະແຈ້ງ. ຈາກຄອບຄົວທີ່ມີລາຍຮັບໜ້ອຍ ທັງໄດ້ບໍ່ເປັນປົກກະຕິ,ອາໃສ ຫາກິນ ນໍາທໍາມະຊາດ ບໍ່ມີເງີນທ້ອນ ຂາດໆເຂີນໆ ພໍປະຄັບປະຄອງຊີວິດໃຫ້ຢູ່ລອດໄປແຕ່ລະມື້.ຈາກຈຸດເລີ້ມຕົ້ນ ມີໜອງປາ ພຽງແຕ່ໜອງດຽວ ໄດ້ກາຍມາເປັນຄອບຄົວ  ທີ່ມີພື້ນຖານການຜະລິດໜັ້ນຄົງ ມີລາຍຮັບເປັນປົກກະຕິຈາກການຂາຍປາ ປີນຶ່ງບໍ່ຕໍ່າກວ່າ 40 ລ້ານກີບ. ສາມາດປຸກເຮືອນຢູ່ຖາວອນໄດ້ 1 ຫຼັງ, ຊື້ລົດກະບະ ວີໂກ້ 1 ຄັນມີທຶນສົ່ງເສີມລູກຮຽນໜັງສື ແລະ ສະສົມໄວ້ປິ່ນປົວສຸຂະພາບໃນຍາມເຈັບເປັນ ແລະ ມີທຶນຂະຫຍາຍການຜະລິດ.ກາຍເປັນຄອບຄົວທີ່ພົ້ນຈາກຄວາມທຸກຍາກ. ມາເຖິງປັດຈຸບັນນາງ ບົວພົນ ຄໍາດີ ມີເນື້ອທີ່ລ້ຽງປາ ເກືອບ ນຶ່ງເຮັກຕ້າ ແບ່ງເປັນ 11 ໜອງ,ໃນນີ້ 3 ໜອງ ແມ່ນປ່ອຍປາ ພໍ່-ແມ່ພັນ ແລະ ມີອ່າງສໍາລັບຟັກໄຂ່ປາ 4 ອ່າງ. ນອກນີ້ ລາວຍັງລ້ຽງສັດປີກ 300 ກວ່າໂຕ,ໝູອີກ 10 ໂຕ ແລະ ງົວ  ຄວາຍອີກຈໍານວນນຶ່ງ.ລາວມີສະມາຊິກຄອບຄົວ ທັງໜົດ 4 ຄົນ,ມີແຮງງານ ຕົ້ນຕໍ 2 ຄົນ ແຮງງານສໍາຮອງ 2 ຄົນ.

ໃນອານາຄົດ,ນາງ ບົວພົນ ຄໍາດີ ຍັງຢືນຢັນ ຈະສືບ ຕໍ່ເຮັດອາຊີບລ້ຽງປາ ແລະ ເພາະພັນລູກປາ-ລູກກົບຂາຍເໜືອນເດີມ.ຖ້າຂະຫຍາຍໜອງປາ ເຕັມພື້ນທີ່ເກົ່າແລ້ວ ຈະຄົ້ນຄວ້າຂະຫຍາຍບ່ອນໃໝ່ໃຫ້ດີຂື້ນກວ່າເກົ່າ.ຂະຫຍາຍການລ້ຽງສັດປີກ ແລະ ລ້ຽງໝູ.ເພື່ອຕອບສະໜອງສະບຽບອາຫານໃຫ້ພຽງພໍກັບຄວາມຕ້ອງການ ຫລຸດຜ່ອນການນໍາເຂົ້າມາຈາກບ່ອນອື່ນ ປະກອບສ່ວນພັດທະນເສດຖະກິດ-ສັງຄົມຂອງເມືຶອງພຽງ ແຂວງໄຊຍະບູລີ ໃຫ້ເຂັ້ມແຂງຂື້ນເລື້ອຍໆ.