ON AIR

ຟັງວິທະຍຸ FM103.7Mhz ອອນລາຍ
Listen to Radio FM103.7Mhz Online

ສານອວຍພອນຂອງທ່ານ ສຸພັນ ແກ້ວມີໄຊລັດຖະມົນຕີກະຊວງແຜນການແລະການລົງທຶນເນື່ອງໃນໂອກາດວັນປະຊາກອນໂລກ 11 ກໍລະກົດ 2019 ຫົວຂໍ້

ການສົ່ງເສີມໃຫ້ທຸກຄົນມີສິດທິ ແລະ ທາງເລືອກໃນການດໍາລົງຊີວິດ: ມື້ນີ້ວັນທີ 11 ກໍລະກົດ 2019, ທຸກປະເທດໃນທົ່ວໂລກ ກໍ່ຄື ຢູ່ ສປປ ລາວ ໄດ້ພ້ອມພາກັນຈັດຕັ້ງຂະບວນການສະເຫຼີມສະຫຼອງ ວັນ ປະຊາກອນໂລກຂື້ນ, ຄົບຮອບ 32 ປີ, ນັບຕັ້ງແຕ່ໄດ້ມີການສະເຫຼີມ ສະຫຼອງວັນດັ່ງກ່າວ ຄັ້ງທຳ ອິດ ໃນວັນທີ 11 ກໍລະກົດ 1987. ໃນນາມຕາງໜ້າໃຫ້ແກ່ ລັດຖະບານແຫ່ງ ສປປ ລາວ, ກໍ່ຄື ກະຊວງ ແຜນການ ແລະ ການລົງທຶນ ຮ່ວມກັບ ອົງການສະຫະປະຊາຊາດກອງທຶນສຳລັບປະຊາກອນ, ຂ້າພະ ເຈົ້າຮູ້ສຶກເປັນກຽດຢ່າງຍິ່ງທີ່ໄດ້ຮ່ວມກັນຈັດຕັ້ງຂະບວນການສະເຫຼີມ ສະຫຼອງວັນປະຊາກອນໂລກ ແລະ ສົ່ງສານນີ້ ເພື່ອລະນຶກເຖິງວັນທີ່ມີຄວາມໝາຍສໍາຄັນດັ່ງກ່າວໃນທຸກໆປີ ຊຶ່ງໃນປີນີ້, ສຳລັບພວກ ເຮົາໄດ້ຈັດຂຶ້ນ ພາຍໃຕ້ຫົວຂໍ້: “ການສົ່ງເສີມໃຫ້ທຸກຄົນມີສິດທິ ແລະ ທາງເລືອກທີ່ດີໃນ ການດໍາລົງຊີ ວິດ”. ການສົ່ງເສີມໃຫ້ທຸກຄົນມີສິດທິ ແລະ ທາງເລືອກທີ່ດີໃນການດຳລົງຊີວິດນັ້ນ ແມ່ນຄວາມ ຮັບ ຜິດຊອບຂອງຄອບຄົວ ກໍ່ຄື ພໍ່ແມ່ຜູ້ປົກຄອງ, ຊຸມຊົນ, ອົງການຈັດຕັ້ງທຸກຂັ້ນ, ລວມທັງໄວໜຸ່ມ ເອງ ນັບທັງ ພວກເຮົາທຸກຄົນໃນສັງຄົມ. ສະນັ້ນ, ພວກເຮົາຕ້ອງພ້ອມກັນສົ່ງເສີມ ແລະ ສະໜັບສະໜູນ ໃຫ້ແມ່ຍິງ, ເດັກນ້ອຍ, ໄວໜຸ່ມທຸກຄົນ ໂດຍສະເພາະແມ່ນຜູ້ດ້ອຍໂອກາດໃນ ສປປ ລາວ ໄດ້ມີສິດທິໃນ ການດໍາລົງຊີວິດທີ່ດີຂຶ້ນ ຫຼຸດຜ່ອນຄວາມສ່ຽງທີ່ສົ່ງຜົນກະທົບທາງລົບຕໍ່ທຸກຄົນ, ສ້າງແຮງບັນດານ ໃຈ ໃຫ້ເຂົາເຈົ້າໃນການພັດທະນາຕົນເອງດ້ວຍທຸກວິທີທາງ, ໂດຍສະເພາະແມ່ນການສະ ໜອງຂໍ້ມູນ ຂ່າວ ສານທີ່ເປັນປະໂຫຍດຖືກຕ້ອງ ແລະ ທັນການ, ການໃຫ້ບໍລິການທາງດ້ານສຸຂະພາບຈະເລີນພັນ ແລະ ຄວາມຮູ້ທາງດ້ານເພດສຶກສາທີ່ເໝາະສົມ ເພື່ອເຮັດໃຫ້ການດຳ ລົງຊີວິດຂອງເຂົາ ເຈົ້າມີການປ່ຽນ ແປງທີ່ດີຂື້ນ, ຊຸກຍູ້ໃຫ້ເຂົາເຈົ້າສາມາດປະກອບສ່ວນຢ່າງແຂງແຮງ ເຂົ້າໃນການພັດທະນາ ປະເທດ ຊາດ, ເຮັດໃຫ້ການພັດທະນາເສດຖະກິດ-ສັງຄົມ ຂອງປະເທດເຮົາເຕີບໂຕຢ່າງຕໍ່ເນື່ອງ, ໝັ້ນທ່ຽງ ແລະ ຍືນຍົງ ຕາມທິດຊີ້ຂຽວ. ໃນການຈັດຕັ້ງການສະເຫຼີມສະຫຼອງວັນດັ່ງກ່າວນີ້ ພໍດີເປັນປີຄົບຮອບ 50 ປີ ໃນການສ້າງຕັ້ງອົງການສະຫະປະຊາຊາດກອງທຶນປະຊາກອນ ແລະ ກໍ່ເປັນປີທີ່ອົງການສະຫະ ປະຊາ ຊາດກອງທຶນສຳລັບປະຊາກອນ ຈະໄດ້ສະເຫຼີມສະຫຼອງການ ຈັດຕັ້ງປະຕິບັດ ແຜນດຳເນີນ ງານກອງ ປະຊຸມສາກົນວ່າດ້ວຍປະຊາກອນ ແລະ ການພັດທະນາ ຄົບຮອບ 25 ປີ ອີກດ້ວຍ. ນອກຈາກນັ້ນ, ການສະເຫຼີມສະຫຼອງພິທີດັ່ງກ່າວ ກໍ່ເພື່ອເປັນການປຸກລະດົມໃຫ້ທຸກ ພາກສ່ວນມີສ່ວນຮ່ວມໃນ ວຽກ ງານການສົ່ງເສິີມການຂະຫຍາຍຕົວຂອງປະຊາກອນໂລກທີ່ມີຄຸນນະພາບ ເພີ່ມຂຶ້ນ 7,7 ຕື້ຄົນນັ້ນ ເປັນໜຶ່ງໃນເປົ້າໝາຍຂອງການພັດທະນາແບບຍືນຍົງ ແລະ ແກ້ໄຂຜົນກະທົບທີ່ມີຕໍ່ປະຊາກອນໂລກ. ໃນໄລຍະຜ່ານມາ, ການປະຕິບັດວຽກງານໃນການສົ່ງເສີມໃຫ້ທຸກຄົນມີສິດທິ ແລະ ທາງເລືອກໃນ ການ ດໍາລົງຊີວິດ ກໍ່ໄດ້ຮັບຜົນສຳເລັດໃນຫຼາຍດ້ານ ເຊັ່ນ:

1) ການສົ່ງເສີມສິດທິ ແລະ ບົດບາດຂອງແມ່ຍິງ: ເປັນຕົ້ນ ການປະຕິບັດແຜນງານສົ່ງ ເສີມສຸຂະ ພາບຈະເລີນພັນ; ແຜນງານການເຊື່ອມ ສານຫຼັກ ສູດເພດສຶກສາເຂົ້າໃນການຮຽນການສອນ; ແຜນງານການສະໜອງຂໍ້ມູນ ຂ່າວສານເພື່ອເປັນຫຼັກ ຖານໃນການວິເຄາະຂໍ້ມູນທີ່ຖືກຕ້ອງ; ແຜນງານການວາງແຜນຄອບຄົວ ແລະ ສົ່ງເສີມວຽກງານ ປະດຸງຄັນ; ແຜນງານ ສ້າງນະໂຍ ບາຍແຫ່ງຊາດແກ່ວຽກງານຊາວໜຸ່ມ; ແຜນງານການແກ້ ໄຂ ຄວາມຮຸນແຮງຕໍ່ແມ່ຍິງ ແລະ ບົດບາດຍິງ-ຊາຍ; ແລະ ແຜນງານນາງນ້ອຍ. ການປະຕິບັດແຜນ ງານດັ່ງກ່າວ ໄດ້ປະກອບ ສ່ວນສຳຄັນໃນການສົ່ງເສີມສິດທິ ແລະ ບົດບາດຂອງແມ່ຍິງ ຊຶ່ງສອດ ຄ່ອງຕາມຂໍ້ແນະນຳ ຂອງສົນທິສັນຍາ ຊີດໍ ແລະ ສົນທິສັນຍາວ່າດ້ວຍສິດທິເດັກ.

2) ດ້ານສາທາລະນະສຸກ: ໄດ້ມີການປັບປຸງວຽກງານດ້ານສາທາລະນະສຸກ ເຮັດໃຫ້ແມ່ຍິງ ແລະ ເດັກນ້ອຍມີສຸຂະພາບແຂງແຮງ, ສາມາດເຂົ້າເຖິງຂໍ້ມູນຂ່າວສານດ້ານປະຊາກອນ, ດ້ານສຸ ຂະພາບຈະເລີນພັນ ແລະ ສິດທິຂອງປະຊາຊົນໄດ້ຢ່າງກວ້າງຂວາງ ໂດຍສະເພາະແມ່ນ ແມ່ຍິງ ແລະ ໄວໜຸ່ມ ເຊິ່ງສາມາດຫລຸດຜ່ອນ ອັດຕາການຕາຍຂອງແມ່ ຈາກ 1.100 ຄົນຕໍ່ການເກີດ ມີຊີວິດ 1 ແສນຄົນ ໃນປີ 1992 ມາເປັນ 206 ຄົນຕໍ່ການເກີດມີຊີວິດ 1 ແສນຄົນ ໃນປີ 2015. 3) ດ້ານການ ສຶກສາ: ກະຊວງສຶກສາທິການ ແລະ ກິລາ ໄດ້ເສື່ອມສານວຽກງານເພດສຶກສາແບບຄົບຖ້ວນ ແລະ ເໝາະສົມຕາມເກນອາຍຸເຂົ້າໃນການຮຽນຊັ້ນປະຖົມ, ມັດທະຍົມ ແລະ ວິຊາຊີບ. ຈໍານວນເດັກຍິງໄດ້ສຳເລັດການສຶກສາຊັ້ນປະຖົມຫຼາຍຂຶ້ນ, ສໍາລັບເດັກຍິງທີ່ຢູ່ນອກໂຮງຮຽນ ສາມາດຮຽນທັກສະໃນການດຳລົງຊີວິດຂັ້ນພື້ນຖານຜ່ານແຜນງານ ທີ່ໄດ້ຮັບການສະໜັບສະໜູນ ຈາກລັດຖະບານ ແລະ UNFPA, ມີຂໍ້ມູນສະຖິຕິຕອບສະໜອງຫຼາຍຂຶ້ນ ເປັນຕົ້ນ ຂໍ້ມູນແຍກເພດ, ໝວດອາຍຸ ແລະ ອື່ນໆ. ຄຽງຄູ່ກັບຜົນສໍາເລັດທີ່ກ່າວ ພວກເຮົາຍັງປະເຊີນກັບບັນຫາ ແລະ ສິ່ງທ້າທາຍຫຼາຍຢ່າງ ໃນການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດວຽກງານດັ່ງກ່າວ ເປັນຕົ້ນແມ່ນ:

(1) ການລົງທຶນໃສ່ວຽກງານການສົ່ງເສີມສິດທິ ແລະ ທາງເລືອກໃນການດຳລົງ ຊິວີດສໍາລັບໝົດ ທຸກຄົນນັ້ນ ຍັງຂາດບຸກຄະລາກອນທີ່ມີຄວາມຮູ້ຄວາມສາມາດສະເພາະດ້ານ, ເຄື່ອງມືນໍາໃຊ້ ເຂົ້າໃນ ການເຜີຍແຜ່ຂໍ້ມູນຂ່າວສານກໍ່ຍັງບໍ່ພຽງພໍ ແລະ ງົບປະມານຍັງມີຈຳກັດ.

(2) ປະຊາຊົນຊົນບັນດາເຜົ່າ ໂດຍສະເພາະແມ່ຍິງ ໃນເຂດຊົນນະບົດຫ່າງໄກຊອກຫຼີກ ຍັງບໍ່ທັນ ສາ ມາດເຂົ້າເຖິງການບໍລິການສາທາລະນະສຸກ, ການສຶກສາ, ການຈ້າງງານ ແລະ ຂໍ້ມູນຂ່າວສານໃນ ການດໍາລົງຊີວິດໄດ້ຢ່າງທົ່ວເຖິງ ທຽບໃສ່ຄົນໃນຕົວເມືອງ.

(3) ສປປ ລາວ ມີສຸກສາລາ 1.400 ກວ່າແຫ່ງ, ແຕ່ຍັງບໍ່ທັນມີແພດປະດຸງ ຄັນທີ່ຜ່ານການ ຝຶກອົບ ຮົມໄປປະຈຳຢູ່ບັນດາສຸກສາລາດັ່ງກ່າວຄົບທຸກແຫ່ງ ເພື່ອໃຫ້ທຸກຄົນມີໂອກາດ ໃນການເຂົ້າເຖິງການ ບໍລິການສາທາລະນະສຸກໄດ້ຢ່າງພຽງພໍ.

(4) ແມ່ຍິງ 7 ໃນ 10 ຄົນ ທີ່ມີອາຍຸລະຫວ່າງ 15-19 ປີ ທີ່ຍັງບໍ່ທັນແຕ່ງງານ ໃນຂົງເຂດຊົນນະບົດ ຍັງບໍ່ທັນສາມາດເຂົ້າເຖິງ ແລະ ນຳໃຊ້ການຄຸມກຳເນີດແບບທັນສະໄໝ ທຽບໃສ່ຄົນໃນຕົວເມືອງ.

(5) ໄວໜຸ່ມຍິງ 1 ໃນ 5 ຄົນ ໄດ້ແຕ່ງງານກ່ອນໄວອັນຄວນ. 1 ໃນ 10 ຄົນ ໄດ້ກາຍເປັນແມ່ແຕ່ ອາຍຸຍັງນ້ອຍ. ແມ່ຍິງ 1 ໃນ 3 ຄົນ ປະສົບຄວາມຮຸນແຮງທາງຮ່າງກາຍ, ທາງເພດ ຫຼື ທາງຈິດໃຈ. ຕໍ່ກັບສິ່ງທ້າທາຍດັ່ງກ່າວ ແມ່ນຮຽກຮ້ອງໃຫ້ທຸກໆພາກສ່ວນ ໃຫ້ຄວາມສໍາຄັນຢ່າງຈິງຈັງ ແລະ ເອົາໃຈໃສ່ວຽກງານການສົ່ງເສີມສິດທິ ແລະ ທາງເລືອກທີ່ເປັນທໍາສໍາລັບໝົດທຸກຄົນ, ໂດຍສະເພາະ ແມ່ນແມ່ຍິງ ແລະ ໄວໜຸ່ມ ເພື່ອສືບຕໍ່ປະຕິບັດພັນທະການສົ່ງເສີມສິດທິ ແລະ ທາງເລືອກໃນການ ດຳລົງຊິວິດ ສໍາລັບໝົດທຸກຄົນ ໃຫ້ບັນລຸເປົ້າໝາຍໃຫ້ໄດ້ ແລະ ເປັນວຽກບູລິມະສິດ ເພື່ອຮັບປະກັນວ່າ ພວກເຂົາເຫຼົ່ານີ້ຈະມີທາງເລືອກທີ່ດີທີ່ສຸດສໍາລັບການດໍາລົງຊີວິດ, ມີສຸຂະພາບທີ່ແຂງແຮງ, ມີການວາງແຜນຄອບຄົວທີ່ຖືກຕ້ອງ ຕາມຮີດຄອງປະເພນີ, ວັດທະນະທຳ, ລະບຽບກົດໝາຍ ແລະ ສອດຄ່ອງກັບການພັດທະນາໃນໄລຍະໄໝ່, ສ້າງໃຫ້ເຂົາເຈົ້າກາຍເປັນກໍາລັງຊຸກດັນທີ່ເຂັ້ມແຂງ ໃນການປະກອບສ່ວນໃຫ້ແກ່ການພັດທະນາ ເຮັດໃຫ້ ສປປ ລາວ ບັນລຸເປົ້າໝາຍ ໃນການຫຼຸດ ພົ້ນອອກຈາກສະຖານະພາບປະເທດດ້ອຍພັດທະນາໃນຊຸມປີຕໍ່ໜ້າ ກໍ່ຄື ການບັນລຸເປົ້າໝາຍ ການພັດທະນາແບບຍືນຍົງ ຮອດປີ 2030.